Intercommunale Leiedal

Burgemeesters steken tandje bij voor klimaatneutrale regio

Datum

Recente cijfers tonen aan dat de CO2-uitstoot in de regio het afgelopen decennium met 15% daalde. Om de doelstellingen van het burgemeestersconvenant te halen en klimaatneutraal te worden, wil de regio nog een versnelling hoger schakelen. De burgemeesters schuiven vier prioriteiten naar voor, gekoppeld aan lokale en regionale acties: het slim doven van de openbare verlichting, het stimuleren van energieproductie op bedrijventerreinen, inzetten op deelmobiliteit en meer renovatiebegeleiding op de woningmarkt.

Op de goede weg maar nood aan bijkomende acties

Op 18 oktober 2013 pionierde Zuid-West-Vlaanderen op het vlak van klimaatbeleid. De 13 steden en gemeenten ondertekenden toen als eerste Vlaamse regio het Burgemeesters-convenant van de Europese Commissie onder impuls van Leiedal. Tegen 2020 20% minder CO2, dat is het doel.

Aan de vooravond van de Vlaamse Klimaattop (19 april) en halfweg de legislatuur, maakt de regio een tussentijdse balans op. Gloednieuwe cijfers tonen aan dat de CO2-uitstoot in Zuid-West-Vlaanderen daalde met 15% tussen 2005 en 2015. Het aandeel hernieuwbare energie nam toe tot 8% van het energieverbruik. Gezinnen verminderden hun CO2-uitstoot met 10%, ondanks een aangroei van het aantal gezinnen met 6%.

Deze positieve trends onderstrepen de lokale ambities en geven vertrouwen aan de slagkracht van de regio. Toch tonen de cijfers ook aan dat we niet mogen achterover leunen en toekijken. De voorbije tien jaar nam het regionale energieverbruik toe met 5%, wat onder meer leidde tot een stijging van 40% van de energiefactuur (€1.065 miljoen).

Onder impuls van Leiedal willen de burgemeesters nog een versnelling hoger schakelen. Vooral op de woningmarkt, de bedrijfswereld en op gebied van mobiliteit is er nog veel besparingspotentieel. De regio schuift vier prioriteiten naar voor en koppelt hier concrete lokale en regionale acties aan.  

Openbare verlichting ‘slim’ doven

De 13 burgemeesters van Zuid-West-Vlaanderen engageren zich om hun openbare verlichting ‘slim’ te doven en op elkaar af te stemmen over de gemeentegrenzen heen. Slim doven betekent niet altijd en overal doven, maar op de momenten en plaatsen waar ’s nachts bijna niemand zich verplaatst. Proefprojecten tonen trouwens ook dat slim doven niet ten koste gaat van veiligheid.

Een aantal steden en gemeenten doven nu reeds hun verlichting (Lendelede, Harelbeke, Wevelgem, Avelgem …), andere steden en gemeenten zoals Kuurne en Kortrijk zetten binnenkort stappen om volledig of gedeeltelijk te doven. Het burgemeestersconvenant heeft hier alvast een katalyserend effect. Daarnaast investeren de gemeenten ook steeds meer in energiezuinige LED-verlichting.

De openbare verlichting is op vandaag goed voor 1,2% van het totale elektriciteitsverbruik, een kost van €5,5 miljoen per jaar voor de regio alleen.

Duurzame energie voor bedrijven stimuleren

Bedrijventerreinen bieden nog tal van opportuniteiten om energie te besparen en hernieuwbare energie op te wekken: wind, zonnepanelen, hergebruik van restwarmte, warmtepompen … Deze ingrepen helpen niet alleen de energiefactuur van bedrijven te drukken maar ook de doelstelling van 13% hernieuwbare energie tegen 2020 te halen.

De Europese Unie besliste recent om de regio een financiële duw in de rug te geven. In mei start Leiedal - samen met Universiteit Gent, POM West-Vlaanderen, zusterintercommunale wvi en Europese partners - het BISEPS-project op. BISEPS beoogt de realisatie van een aantal concrete projecten rond duurzame energieproductie op de bedrijventerreinen Kortrijk-Noord, Harelbeke-Zuid en Waregem-Zuid. Deelnemende bedrijven worden ook ondersteund bij de realisatie. De ervaringen worden later toegepast op nieuwe en andere bestaande bedrijventerreinen.

Europa investeert €2,3 miljoen in het BISEPS-project, dat zal lopen tot 2020. Leiedal is hoofdpartner van het internationale consortium.

Coachen van gezinnen bij de renovatie van hun woning

Woningen zijn goed voor 34% van de CO2-uitstootin de regio. Door de strenge nieuwbouwnormen en vele particuliere renovatie-inspanningen is het voorbije decennium al veel vooruitgang geboekt, maar het kan nog beter. Belangrijker nog dan geven van premies en goedkope leningen, is het coachen van gezinnen in hun renovatie-avontuur zeer doeltreffend. Momenteel werkt de regio aan een regionale pool van renovatiecoaches om op het terrein in te zetten. De coach maakt een lange termijn planning op voor de renovatie en bepaalt de prioriteiten. De coach maximaliseert ook de premies en stemt de renovatie af op de financiële mogelijkheden van het gezin. De coach is ook een toeverlaat tijdens de werken en ondersteunt in het administratieve kluwen nadien.

Stad Kortrijk is op vandaag koploper in het aanbieden van renovatiebegeleiding aan haar inwoners. Pilootprojecten zijn ook lopende in Harelbeke en Menen. De burgemeesters willen dit aanbod nu uitbouwen en binnenkort aan iedere inwoner van Zuid-West-Vlaanderen kunnen aanbieden. Dit alles gebeurt in nauwe samenwerking met de overheid, kennisinstellingen en de bouwsector.

Nog dit jaar lanceren de steden en gemeenten eveneens een digitale tool waarmee iedereen een renovatieplan op maat van de eigen woning kan bekomen. De app maakt ook een energieschatting van de energieprestatie van alle Zuid-West-Vlaamse woningen.

Meer deelmobiliteit en beter openbaar vervoer

Lokale mobiliteit is op vandaag goed voor 18% van de CO2-uitstoot. Het autoverkeer blijft toenemen, files komen frequenter voor, de bereikbaarheid komt onder druk en onze leefomgeving lijdt eronder. Er is nood aan kwaliteitsvolle alternatieven om auto’s van de weg te halen.

Dankzij het strategisch project REKOVER+ (start begin 2016), investeert de regio in meer duurzame mobiliteit langs de verstedelijkte Leielijn (Wervik, Menen, Wevelgem, Kortrijk, Harelbeke en Waregem). De stationsomgevingen van Kortrijk, Waregem en Menen worden aangepakt, en samen met andere ‘regionale hubs’ zoals Hoog Kortrijk, Kortrijk-Oost, de omgeving van de luchthaven Kortrijk-Wevelgem de komende jaren uitgebouwd tot knooppunten van openbaar vervoer, fietsmobiliteit én deelmobiliteit (carpooling, Cambio, fietsdelen …).  

Met het Vlaamse project ‘Samen slimmer naar het werk’ (start eind 2015) gaan we samen met ondernemingen en hun werknemers na welke vormen van gedeelde mobiliteit het meest geschikt zijn teneinde oplossingen op maat van het bedrijf en het bedrijventerrein aan te bieden. Via het Europese project ‘Share-North’ (start begin 2016) verzamelt de regio kennis en expertise rond nieuwe duurzame vormen van mobiliteit en de inzet op publieke ruimte.

Info