Intercommunale Leiedal

Ruimtelijke toekomstvisie voor regio van Leie en Schelde

Datum

Een blauwgroen netwerk, versterkte kernen en productieve landschappen. Dit zijn de krachtlijnen van de ruimtelijke toekomstvisie voor de regio van Leie en Schelde. Deze visie is gemaakt door lokale en bovenlokale besturen en presenteert een gezamenlijke toekomstagenda. De visie is voortaan voor iedereen beschikbaar via de brochure “Contrei, samenwerken aan een regio in transitie”. Met onder andere een “Festival van het landschap” kan de regiovisie ook letterlijk beleefd worden.

 

 

 

Onze regio wordt uitgedaagd

Onze regio wordt geconfronteerd met een aantal belangrijke uitdagingen: hoe kunnen we de betonstop realiseren, hoe zullen we anticiperen op de klimaatuitdagingen, hoe houden we regio bereikbaar en leefbaar, hoe blijft onze regio aantrekkelijk voor alle gebruikers, zoals jonge gezinnen en startende ondernemers? Bovendien heeft onze regio nog een aantal zeer specifieke, regiogebonden uitdagingen: braindrain, stagnatie van de bevolkingstoename, de verdroging, een slechte woonkwaliteit en een gebrek aan groen.

Gezamenlijke visie en programma

Als antwoord op deze uitdagingen werkten de Vlaamse, provinciale en lokale besturen een gemeenschappelijke ruimtelijke visie uit onder de noemer ‘ruimtelijke visie voor regio van Leie en Schelde’. Deze regiovisie en bijhorend actieprogramma groeiden vanuit de behoefte om in Zuid-West-Vlaanderen gebiedsgericht en gezamenlijk de strategische visie van het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen (BRV) uit te voeren.

Na overleg en reflectie met de bovenlokale besturen en de streekactoren kwamen drie strategische krachtlijnen bovendrijven met het kader van klimaat als motor voor nieuwe ontwikkelingen. De krachtlijnen verbinden de verschillende ruimtelijke thema’s zoals wonen, mobiliteit, energie, klimaat, groen en natuur, open ruimte.

1. Een kwalitatief blauwgroen netwerk

Water is altijd bepalend geweest voor de groei en bloei van de regio. Denk maar aan de vlasindustrie, die floreerde langs de Leie. Ook vandaag wordt water weer een gegeerd goed. De steden en dorpen in onze regio herontdekken de aantrekkingskracht van water. Onze grote waterwegen worden uitgebouwd tot volwaardige transportassen, gekoppeld aan rivierherstel in de vorm van meer natuur en groen langs het water.

Maar ondertussen worden we ook geconfronteerd met de waterproblematiek ten gevolge van de klimaatveranderingen. In de toekomst zullen we steeds vaker het teveel en het tekort aan water structureel moeten aanpakken. Dit vraagt om een integrale aanpak, van bron tot monding. We hebben innovatieve oplossingen nodig, zowel in de stad als in de open ruimte.

Alain Top, burgemeester Harelbeke: “Als we het blauwgroene netwerk kwalitatief willen ontwikkelen, dan moeten we ons watersysteem meer ruimte geven. En die ruimte moet aantrekkelijk worden gemaakt, zodat het ook een win is voor de leefkwaliteit van de regio.

 Asfalt maakt plaats voor water en groen in Harelbeke

Een heel zichtbaar project zijn de verbredingswerken van de Leie. Ondertussen zijn de Leieboorden in Kortrijk de nieuwe publiekstrekker. Ook in Harelbeke wordt de Leie getransformeerd van achterkant naar de place to be.

En onze ambities zijn ruimer. Ondertussen hebben we al verschillende visies uitgewerkt voor beekvalleien in de regio. Vandaag worden deze visies in concrete projecten omgezet, zoals voor de Gaverbeek. En in Harelbeke hebben we ook de shift van verharden naar ontharden gemaakt, en maakt asfalt plaats voor de opvang van water en groen.

2. Versterken van kernen en stedelijk netwerk

In onze regio moeten we zoveel mogelijk inzetten op kernversterking, waarbij functies zoveel mogelijk met elkaar worden verweven. Een prioriteit blijft om ons woningbestand versneld te renoveren. Ook verdichten op goed bereikbare en duurzame locaties is een belangrijke taak, zoals in stationsomgevingen, stadscentra en kernen van onze dorpen.

Ons dicht verstedelijkte netwerk van Wervik tot Waregem leent zich hier uitstekend voor. Om dit netwerk optimaal te laten functioneren, moet ingezet worden op alternatieve en duurzame vervoersmiddelen. Hierbij vormt een hoogwaardig openbaar vervoer de ruggengraat, aangevuld met een kwalitatief uitgebouwd fietsnetwerk. 

Een masterplan voor Wevelgem

Jan Seynhaeve: “Het masterplan van Wevelgem is een mooi voorbeeld van hoe we in deze regio onze kernen willen versterken. We pakken verdichting strategisch aan, we creëren meer leefkwaliteit, met meer ruimte voor voetgangers en fietsers in het centrum. Ook aan een vernieuwd mobiliteitsplan wordt momenteel volop geschreven. Het feit dat deze plannen samen ontwikkeld worden, samen bevraagd worden, biedt volop de kans om van deze twee plannen één sterk verhaal te maken.”


3. Activeren van productieve landschappen

Niet enkel een sterk stedelijk netwerk is belangrijk voor deze regio, maar ook een goed beheerde en kwalitatieve open ruimte draagt bij tot de leefkwaliteit van onze regio. We zijn ons meer en meer bewust van de kwaliteiten van onze open ruimte.

Maar er zijn ook een pak uitdagingen: moet ons voedsel meer en meer dicht bij huis worden geproduceerd? Kan de open ruimte instaan voor een deel van de energieproductie? Moet water hier niet veel meer worden opgevangen? Moet we niet ten volle gaan voor meer groen in onze regio? En wat met ons erfgoed en ons landschap, moeten we dit niet koesteren?

Marc Doutreluingne, burgemeester Zwevegem: “Onze open ruimte is kwetsbaar en wordt meer en meer geclaimd.  De open ruimte kunnen we enkel behouden als we met alle gebruikers gaan samenwerken.

Om concreet aan de slag te gaan, moet eerst en vooral de kennis worden verruimd. We willen dit doen samen met alle betrokken partners. De eerste gesprekken zijn opgestart. Maar we willen ook de burgers betrekken in het verhaal van productieve landschappen.

Nieuw: Festival van het landschap

Een concreet project is het Festival van het landschap dat zal doorgaan begin april 2019, in het land van Mortagne in Sint-Denijs. Dit is één van de vele acties en projecten die we zullen uitvoeren, om de open ruimte mee te nemen in onze ambitie om deze regio klimaatbestendiger en duurzamer uit te bouwen. We doen dit uitdrukkelijk samen met burgers, scholen en verenigingen in een educatief en participatief traject.


Gemeenschappelijke aanpak regiovisie: uniek in Vlaanderen. 
“We hebben een visie uitgewerkt die de gemeentegrenzen overstijgt”

De regiovisie richt zich dus niet zozeer op kwantiteit maar op kwaliteit. We moeten streven naar een duurzame ruimtelijke transformatie. Onze blik verschuift van “wat gaan we doen” naar “hoe gaan we het doen”. En “hoe” is met een heldere regie en het oog op een breed partnerschap en een participatief proces. En dat is een unieke aanpak.

Het resultaat is geen bindende beleidsvisie, maar de regiovisie wil wel verbindend zijn: tussen sectoren en schaalniveaus – tussen droom en daad – tussen burgers en beleid – tussen bedenkers en gebruikers – tussen plekken – tussen generaties.

Francis Benoit, burgemeester van Kuurne: “We hebben een visie uitgewerkt die de gemeentegrenzen overstijgt. Voor het eerst wordt een geïntegreerde gebiedsontwikkeling concreet uitgewerkt en worden de regionale uitdagingen gemeenschappelijk aangepakt.

Toetsingskader voor projecten

De krachtlijnen vormen het toetsingskader om projecten in goede banen te leiden. De regiovisie is evenzeer gericht op de concrete realisatie waarbij zoveel mogelijk wordt gezocht naar onderlinge afstemming tussen verscheidene acties en projecten. Het gaat hierbij zowel om publieke investeringen als om private initiatieven. En net daarom kiezen we voor een gebiedsgerichte en geïntegreerde aanpak, waarbij we ruimtelijke projecten willen realiseren op basis van co-creatie en coproductie.

De visie is door de gemeenten en steden van Zuid-West-Vlaanderen bekrachtigd. De Vlaamse Regering en de Provincie West-Vlaanderen zullen nog beslissen over de interbestuurlijke samenwerking om de regiovisie en het programma uit te voeren.

Filip Vanhaverbeke, directeur Intercommunale Leiedal: “We zijn ervan overtuigd dat de regiovisie alle ambities omvat om een duurzame transitie te doen slagen. Vlaanderen, de Provincie West-Vlaanderen, de steden en gemeenten in Zuid-West-Vlaanderen en Leiedal willen dit doen in partnerschap met het middenveld en de burgers van de regio.

Brochure presenteert regiovisie

Vandaag presenteren we jullie de publieksbrochure: Contrei, Samenwerken aan een regio in transitie. Deze brochure kan je gratis verkrijgen bij Intercommunale Leiedal of online raadplegen via www.issuu.com/leiedal.

 

Meer informatie?

Jeroen Vanthournout
jeroen.vanthournout@leiedal.be
tel. 056 24 16 16