Geschiedenis

In tegenstelling met andere in het interbellum opgerichte openluchtzwembaden ging aan het voormalige Openluchtzwembad van Spiere een proefstation voor waterzuivering vooraf, dat in 1935-1936 werd gebouwd door de Belgische overheid. Via de Spierebeek werd het afvalwater van Roubaix en Tourcoing, in de jaren 1930 een geïndustrialiseerd gebied van 300.000 inwoners, immers in de Schelde geloodst. Onder druk van de zeer vele klachten van de Belgische regering had de Franse overheid met de bouw van een proefstation in Grimonpont weliswaar een poging gedaan om het Spierewater te zuiveren maar zonder afdoend resultaat.

 

Het zwembad

Guilbert Samain, brouwer in de Sint-Hubertusbrouwerij in Helkijn 16, liet omstreeks 1939 het proefstation inrichten als openluchtzwembad met café.
Dit impliceerde niet dat de herbestemming van het proefstation als openluchtzwembad veel aanpassingswerkzaamheden inhield. Volgens mondelinge bronnen gaat niet alleen het accomodatiegebouw maar gaat ook het zwemdok terug op het proefstation. Dit betekent dat het zwemdok in oorsprong als waterreservoir fungeerde. Met de oprichting van het openluchtzwembad speelde Guilbert Samain als ondernemer duidelijk in op de algemene trend die in het interbellum aan zwemmen een meer sportieve en recreatieve invulling gaf. De democratisering van de zwemsport maakten van openluchtzwembaden vooral een attractie voor de lokale en bovenlokale arbeiders- en middenklasse.

Vandaag

Omstreeks het midden van de jaren 1950 werd het openluchtzwembad buiten gebruik gesteld. Uit briefwisseling blijkt dat het openluchtzwembad in 1958 reeds totaal vervallen was. De cabines verdwenen, het zwemdok en de visbekkens werden opgevuld en het accommodatiegebouw verviel.
Na decennia verwaarlozing werd met de bescherming als monument bij ministerieel besluit dd. 8 april 2008 van het accommodatiegebouw van het openluchtzwembad een eerste stap gezet naar een maatschappelijke reïntegratie van deze uitzonderlijke site. Gezien de wezenlijke ondeelbaarheid van deze erfgoedsite dringt zich in functie van integrale erfgoedontwikkeling een uitbreiding van de bescherming tot de gehele site, meer bepaald met het zwemdok en de visbekkens, alsnog op. Door zijn landelijke ligging vormt het openluchtzwembad van Spiere immers een unieke erfgoedsite binnen het onroerend sportpatrimonium. De openluchtzwembaden die in het interbellum werden gebouw, bevonden zich in de regel ofwel in een stedelijke context (zoals Menen en Deurne (Boekenbergpark)) ofwel in badplaatsen (zoals Westende (Lac aux Dames) en Oostduinkerke).