Intercommunale Leiedal

De toekomst van parochiekerken

Omdat de financiële lasten toenemen en de erediensten afnemen, moeten steden en gemeenten gaan nadenken over de toekomst van hun parochiekerken. Daarom ondersteunt Leiedal de gemeenten bij het uitwerken van een toekomstvisie, de leidraad voor alle ontwikkelingen in en rond de parochiekerken.

Die ondersteuning bieden we onder andere door:

  • gemeentebesturen te begeleiden bij de opmaak van parochiekerkenplannen
  • de oproep van het Projectbureau Herbestemming Kerken te promoten
  • deel te nemen aan het provinciaal kennisplatform parochiekerken

OPMAAK PAROCHIEKERKENPLANNEN

In 2011 keurde de Vlaamse regering de conceptnota van minister-president Bourgeois goed over de toekomst van de Vlaamse parochiekerk. Daarin wordt aan de gemeenten gevraagd om een langetermijnvisie te ontwikkelen over de toekomst van de parochiekerken op hun grondgebied. Deze denkoefening mondt dan uit in een parochiekerkenplan. Met zo’n breed gedragen plan kunnen gemeenten anticiperen op de ontwikkelingen in hun parochiekerkenareaal en kunnen ze op wijk- of stadsniveau weloverwogen strategische keuzes maken. Daarbij hebben ze oog voor een pastorale insteek en een gedegen theologische kijk op de betekenis van een kerkgebouw, in nauwe samenwerking met de lokale en centrale kerkbesturen en het bisdom Brugge.

Methodiek

Voor de opmaak van parochiekerkenplannen ontwikkelde Leiedal een methodiek die bestaat uit twee delen: analyse en participatie. Tijdens de analyse wordt de beschikbare informatie over de kerkgebouwen en het gebruik van de kerken in acht thema’s gegoten: erfgoedwaarde, bouwtechnische staat, marktgrondwaarde, gebruik, functionaliteit, nabijheid van andere kerken, bereikbaarheid en gebouwonderhoudskost. Deze thema’s zijn gebaseerd op het proefproject parochiekerken in de stad Gent, waarbij Abscis Architecten een beoordelingsinstrument uitwerkte.

Aan de hand van de acht thema’s stelt Leiedal per kerk een objectief profiel op. Zodra een kerk zo’n objectief profiel heeft, maken het lokale en centrale kerkbestuur, het bisdom, het agentschap Onroerend Erfgoed en de gemeente samen een visie op. Vanuit die visie wordt daarna een parochiekerkenplan opgesteld. Het spreekt voor zich dat ook de bewoners de kans krijgen om mee te denken over de toekomst van hun parochiekerken. Daartoe worden participatiemomenten georganiseerd.

PROJECTBUREAU HERBESTEMMING KERKEN

Het Projectbureau Herbestemming Kerken lanceerde een nieuwe oproep voor een begeleid haalbaarheidsonderzoek naar de herbestemming of nevenbestemming van een parochiekerk. Het ondertekende aanvraagformulier moet voor 25 april 2018 digitaal teruggestuurd worden naar projectbureau@herbestemmingkerken.be. Als erkende intergemeentelijke onroerenderfgoeddienst (IOED) ondersteunt Leiedal de gemeenten bij het indienen van de aanvraag. 

Het aanbod is gericht aan gemeente- en kerkbesturen die samen willen onderzoeken of ze concrete ideeën voor het toekomstige gebruik van een kerk kwalitatief en betaalbaar kunnen uitvoeren. Ze werken daarbij samen met ontwerpbureaus die werden aangesteld binnen een raamovereenkomst die Vlaanderen heeft afgesloten. Het team ontwerpt, visualiseert en becijfert verschillende scenario’s. Het haalbaarheidsonderzoek vormt de voorbereiding van een uit te voeren project, maar stelt geen definitief ontwerp op.

Alle informatie is terug te vinden via http://crkc.be/projectbureau-herbestemming-kerken 

PROVINCIAAL KENNISPLATFORM PAROCHIEKERKEN

De Provincie West-Vlaanderen brengt vier keer per jaar heel wat partners samen om informatie uit te wisselen over de visie, het traject en de concrete plannen rond de toekomst van parochiekerken. Naast de gemeenten en de intercommunales Leiedal en WVI nemen ook andere actoren deel, zoals het CRKC, het Agentschap Onroerend Erfgoed, het bisdom Brugge en provinciale diensten zoals cultuur. Er komen materies aan bod als kerkelijke en burgerlijke wetgeving, subsidies vanuit het erfgoeddecreet, het decreet op erediensten en binnen- en buitenlandse voorbeelden.

Door deze actoren bij mekaar te brengen en ervaring uit te wisselen, komen de gemeenten en partners tot een goede en gefundeerde visie voor hun parochiekerken.

Inspiratiesessie openstellen kerken

Op donderdag 8 februari vond in de Wijnbergkerk in Wevelgem een inspiratiesessie over het openstellen van kerken plaats. Hoe kunnen kerken opnieuw een maatschappelijke meerwaarde krijgen? Hoe kunnen we de erfgoedwaarde van kerkgebouwen in de verf zetten? Ervaringsdeskundigen en huispartner zuidwest zorgden voor de inspiratie en enkele praktische tips. Hieronder vind je de presentaties van de sprekers: 

inleiding Leiedal
presentatie Open Kerken
presentatie Marca
presentatie zuidwest